Parochieblad mei 2016, pastorale column

In de kracht van de Heilige Geest

Afgelopen maand verscheen het rapport ‘God in Nederland’, de 10-jaarlijkse ‘rapportage’ omtrent het christendom in Nederland. De uitkomsten waren, naar verwachting, niet positief. Het aantal mensen dat zichzelf gelovig noemt, bidt en in God gelooft, wordt steeds minder. Het was niet verbazingwekkend, deze uitslag. We zien deze ontwikkeling immers ook in onze eigen omgeving en in onze eigen kerken. De teruggang geeft onrust en onzekerheid want hoe moet het dan nu verder met onze kerk(gebouwen) en met ons geloof?TAK_FC mei voorblad

We kunnen om deze ontwikkeling treuren en het onwenselijk vinden, het is onze hedendaagse realiteit. Als geloofsgemeenschap zijn we blijkbaar op weg naar iets anders, iets nieuws. Een ander type geloofsgemeenschap en een andere manier van kerk-zijn dat zich nog niet helemaal laat uitkristalliseren. We zijn als pelgrims onderweg… tastend en zoekend. Waar we als kerk o.a. kunnen beginnen is bij waar de vragen van mensen liggen. Waarover maken mensen zich zorgen, waar liggen hun vragen, hun momenten van geluk en verdriet? Want als er één ding is dat onze Traditie (met een hoofdletter!) in huis heeft, dan is het wel een schat aan wijsheid, waarheid en goedheid. Maar blijkbaar horen velen mensen die niet of niet meer. Mensen gaan op zoek Ook dan geloven wij dat zij daarin niet alleen staan……

Met Pinksteren wordt de Heilige Geest over de leerlingen uitgestort. ‘Plotseling klonk er een geluid als van een hevige windvlaag…Er verschenen aan hen een soort vlammen, die zich als vuurtongen verspreidden en zich op ieder van hen neerzetten’, lezen we in de Handelingen van de apostelen (Handelingen 2, 2-4). Die Heilige Geest is nog met ons… ook hier en nu, in de wereld van vandaag. Of om het met de woorden van bisschop Gerard de Korte te zeggen in een interview in dagblad Trouw (d.d. 18 maart 2016): “Het katholicisme is vandaag heel open naar sporen van waarheid, goedheid en schoonheid in andere religies. Ook daar erkent zij het werk van de Heilige Geest.” Ook buiten onze kerkmuren en parochiegrenzen zijn mensen geïnspireerd en begeesterd door de Heilige Geest. Voor ons Christenen is het wellicht vanzelfsprekend dat het spreken over waarheid, God, niet buiten Christus om kan. Hij is immers voor ons de waarheid in eigen persoon. Maar in de kracht van de Heilige Geest zijn er misschien ook andere manieren om die ter sprake te brengen. Een waarheid voor mensen die zichtbaar wordt in de keuzes die ze maken, in de dingen die ze doen of door de mate waarin ze begeesterd zijn voor iets of voor een ander….

Het thema van dit parochieblad is Pinksteren. In dit nummer gaan we op zoek naar waar de Geest waait tegenwoordig….  waar we die begeestering kunnen en mogen vinden. En misschien mogen we, zoals zo vaak het geval, ons door anderen laten geraken en inspireren. Zo ook gesterkt worden in ons geloof en in onze kerk, ook nu…..

Evelien Reeuwijk

Abonnement? Zie: Navolging Vandaag

Blog 2 mei 2016

Als ‘extra’ hebben wij als pastores vieringen door de week op de verschillende locaties in onze 3 parochies. Ze zijn bedoeld voor mensen die niet meer in staat zijn een gewone zondagviering in een van onze kerklocaties bij te wonen. Maar al met al zijn dat er best heel veel! Onder andere in verzorgings- of verpleeghuizen maar ook in onze kerklocaties. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat het meestal mijn priester collegae zijn die deze vieringen verzorgen. Dat komt omdat wij (pastoraalteam) denken dat de mensen die we in deze vieringen mogen begroeten, een Eucharistieviering het fijnste vinden. Maar door allerlei oorzaken lukt het niet altijd dat een priester de viering verzorgd. Dus mag ik ook met enige regelmaat een viering door de week verzorgen. Een ‘Woord en Communieviering’ is het dan meestal en soms een gebedsviering. “Vroeger ging ik alleen naar de kerk als een priester voorging”, vertelde een mevrouw mij onlangs toen ik mijn collega mocht vervangen. “Waarom weet ik eigenlijk ook niet zo goed. Het was gewoon omdat ik dat zo gewend was van vroeger.” En daar is ook helemaal niets mis mee. De stap die wij als kerkprovincie in relatief korte tijd (historisch gezien) hebben gemaakt, is ook niet niks! Van alleen Eucharistievieringen met (veel) priesters naar Woord & Communievieringen met pastoraal werkers die door de Bisschop de zending hebben gekregen. Eerst alleen mannen (vaak met een opleiding op het seminarie) maar ook al gauw andere mannen en vrouwen die zich geroepen voelden. Tegenwoordig hebben we ook vieringen waarin de eigen parochianen voorganger zijn. Voor een heleboel mensen is dat best lastig om mee te maken. Ze hebben er moeite mee. Soms uit geloofsovertuiging maar meestal omdat veel mensen het gewoon niet gewend waren van vroeger. En het oude spreekwoord werkt ook hier: onbekend maakt onbemind.
Nu is het natuurlijk al een behoorlijk aantal jaren gebruikelijk in Nederland dat er Woord en Communievieringen zijn. Maar juist in de ‘door-de-weekse’ vieringen kom je mensen tegen die door hun leeftijd of lichamelijke omstandigheid niet meer de keus hebben die ze vroeger nog wel hadden. En dat levert mooie, maar ook soms pijnlijke gesprekken op. Mensen die vertellen van hun gevoel van gemis en verlatenheid. Van eenzaamheid en ‘weggestopt’ zijn. Maar ook van prachtige verhalen van mensen die juist door die vieringen ervaren dat ze weer gezien worden. Dat ze ertoe doen dat voorganger de moeite neemt om helemaal naar hen toe te komen. Welke voorganger dan ook!!
Ik heb wat betreft het geloof of de overtuiging van ‘oudere’ parochianen meestal een zekere clementie of respect, hoe je het noemen wilt. Ik zal zeker niet beginnen over de theologische achtergrond van de keuze tot ‘leken’ voorgangers en de waarde daarvan! Of over de moeilijkheid van het tekort aan mannen die priester willen worden. Het is alleen nog maar goed er te zijn. Om de verhalen te horen en mensen nabij te mogen zijn.. Wat hun (eerdere) overtuigingen of ideeën over de kerk of over de pastor dan ook mogen zijn! Want immers, onze Blijde Boodschap verbindt …

Pastor Evelien

Blog 22 april 2016

Afgelopen week had ik een eet-afspraak met een oude vriend van mij. Lang geleden hadden we de afspraak al gemaakt want zo gaat dat immers als beiden het ‘druk’ hebben met ons gezin, ons werk en met van alles en nog wat. Helaas moest ik de afspraak afzeggen in verband met een uitvaart. Met enige schroom en met een schuldig gemoed appte ik hem om af te zeggen. “ Ja, ik ken dat van vroeger thuis”, zei hij toen ik hem daarna belde. “Mijn vader moest ook vaak afzeggen door wat er speelde in zijn gemeente.” Zijn vader was een aimabele man en een betrokken en goede dominee die o.a. mij heeft gezet op het pad van de theologie. “Het is ook je taak mensen bij te staan, te begeleiden, met hen op te trekken en er voor hen te zijn. Ik begrijp dat,” vervolgt mijn vriend. Nou…dat zou mooi zijn als het nu nog zo kon zijn! In vroegere tijden had je als dominee of past(o)or 1 parochie. Wat meestal inhield 1 geloofsgemeenschap met 1 kerkgebouw. Je kon nabij zijn met jouw parochianen. Het aantal parochianen was te overzien. Je wist wie zij waren en de past(o)or kwam met enige regelmaat op de koffie. (Of dat altijd door iedereen op prijs werd gesteld, laat ik in het midden..) Je kón daardoor ook nabij zijn en optrekken met hen die dat even nodig hadden. Hoe anders is het nu, in onze parochies! Als pastores bedienen we inmiddels 3 parochies met 18 kerkplekken en 19 geloofsgemeenschappen. Ik ken maar een beperkt aantal mensen in al die gemeenschappen. Om te weten wat er zoal speelt hebben we (gelukkig) de pastoraatsgroepen en de coördinatoren… Maar om te zeggen dat ik de mensen ken die het nodig hebben, hen op eigen initiatief nabij kan zijn… nee. Ik weet het vaak niet eens. Wel als zij het aangeven en erom vragen natuurlijk. Maar negen van tien keer heb ik er geen weet van. Eigenlijk, in het beeld dat mijn vriend schetst van zijn vader de dominee als spil van de gemeenschap, dan sta ik eigenlijk aan de zijlijn. Soms voel ik mij het meisje met de zwavelstokjes…. Maar ik wil zo graag dat het ook in onze tijd mogelijk is. Dat mensen iets van die ‘ouderwetse’ nabijheid ervaren. Ik wil eigenlijk nog zo heel graag helemaal onderdeel zijn van de geloofsgemeenschap en er voor mensen zijn op belangrijke momenten die van waarde voor hen zijn. Ook al zijn dat er inmiddels 19! Het moeilijkste is om te erkennen dat dat niet gaat! Dat ik als pastor van nu misschien nog wel dezelfde instelling en ideeën heb over wat pastoraat is als de dominee/past(o)or van toen, maar dat de ‘werkplek’ nu toch wel iets veranderd is ten opzichte van toen. En dat kost tijd! Veel tijd…..Mijn vriend en ik hebben een nieuwe afspraak gemaakt. Ik durf nu echt niet te bellen als er weer iets tussenkomt omdat ik mij verplicht voel en nabij wil zijn…..

Blog 22 maart 2016

Onze kerk verandert. Afgelopen week was de presentatie van het onderzoek naar de kerkelijkheid en religiositeit van Nederland. Daaruit komt naar voren dat het percentage mensen dat zich betrokken voelt bij een kerk nog steeds kleiner wordt. Dat geldt ook voor het percentage mensen dat onze kerken bezoeken. Eigenlijk niets nieuws, ik merk het elke week in onze vieringen en zie de moeite van mensen om de kerkbalans nog enigszins op peil te houden! Toch kan dit niet voorkomen dat er steeds minder geld binnen komt… maar of alle mensen echt begrijpen wat dit inhoudt, is maar de vraag.
Afgelopen week was ik op bezoek bij een dame, geboren ongeveer 10 jaar voor de Tweede Wereldoorlog. Een dame die de afgelopen periode in haar leven veel heeft meegemaakt en klaagde over het feit dat ‘de kerk’ het mooi laat afweten om naar haar om te zien.
Deze dame heeft verwachtingen van haar kerk die komen vanuit een tijd dat er in onze kerk nog veel mensen kwamen. Dat er genoeg priesters waren, soms zelfs met 2 a 3 kapelaans. Die kwamen op bezoek bij mensen. Die wisten wat er zo allemaal speelde binnen ‘hun’ parochie. En toen dat allemaal iets minder werd, waren er genoeg vrijwilligers die het van hen overnamen.
‘ Het is een schande dat ik helemaal geen bezoek van de kerk gehad heb’, zegt deze dame tegen mij. En ze heeft gelijk. Ik zou graag willen dat er nog genoeg mensen waren… dat we konden putten uit een reservoir van mensen die klaar stonden om dit prachtige werk te doen! Dat we nog steeds konden voldoen aan haar verwachting! Ik knik, en laat haar ongenoegen over me heen komen. Want wat heeft het voor zin om haar te vertellen dat ‘de kerk’ veranderd is. Dat we moeten roeien met de riemen die we hebben, en dat zijn er niet veel! ‘Kom je nog eens even bij mij aan?’, vraagt ze als ik opsta om weg te gaan. Ik beloof nog een keer langs te komen, over een tijdje. En vertrek in de overtuiging dat ik haar nogmaals ga teleurstellen omdat zij denkt dat dit waarschijnlijk al volgende week zal gebeuren….Zucht…..

Blog 12 maart 2016

Tijdens mijn opleiding is het door verschillende docenten zo vaak benoemd: de valkuil van een pastor is om altijd ‘te willen helpen’, om te ‘pleasen’, zoals dat tegenwoordig in goed Nederlands heet. Dat geldt nog meer voor vrouwelijke pastores, blijkt uit een onderzoek. Waarom dat nou precies is, is mij nog niet helemaal duidelijk geworden. Ook ik ben deze week weer in die valkuil gestapt… met open ogen en weloverwogen, dat wel. Na er even een weekje tussenuit geweest te zijn, is er veel om op te pakken. De parochiebladen van de Norbertusparochie en de Thomas a Kempisparochie, resp. De Oversteek en De Navolging Vandaag, moeten er uit. Voor De Oversteek is dat nu een hele toer! Er zijn (nog) geen vrijwilligers die de redactie willen vormen na het opstappen van het vorige redactieteam. Dat maakt dat veel werk gedaan wordt door de pastores zelf. Echt leuk werk om te doen….! Maar of dat nou de taak is van een pastor, ik denk het niet. Maar hoe vind je iemand die het ook leuk vindt om te ordenen, sorteren, overzichtelijk aan te leveren en inhoudelijk mee te denken? Van diverse kanten hoor ik mensen zeggen dat het tegenwoordig zo moeilijk is om mensen te krijgen voor functies en werkzaamheden. Dat je nog de meeste kans maakt als je hen persoonlijk benadert. En dan nog blijft het moeilijk! “Mensen hebben het al zo druk en melden zich echt niet zomaar aan”, zei iemand van de week nog tegen mij. “ Ik ben bij mensen langs geweest, maar zelfs dan zeggen ze “Nee”. En dan heeft het mij ook weer mijn vrije avond gekost! Om moedeloos van te worden.” , vertelde deze meneer. Om te vervolgen met: “Wij zijn toch een geloofs-gemeenschap. Iedereen is verantwoordelijk om dat te dragen en door te zetten. Dat kan niet op de schouders van steeds dezelfde mensen rusten….”
Een waar woord. Maar tot het zover is, en er nieuwe mensen zijn om te helpen dragen, ‘please’ ik voort. Omdat ik het te belangrijk vind om zomaar mee te stoppen. Omdat ik er in geloof. Omdat het (gelukkig) voor zoveel mensen van betekenis is….

Pastor Evelien