Pastorale Column april 2021

De overdracht

De Britse schrijver Herbert George Wells (1866-1946) schreef in 1935 een krantenartikel over ware grootheid. Een zinnetje daaruit in Nederlandse vertaling: ‘De ware test van grootheid is: wat liet de ander over aan jou?’ Ieder van ons kent die momenten, waarop anderen die voor ons verantwoordelijk zijn, die verantwoordelijkheid aan ons overdragen. Denk aan de eerste keer dat je alleen naar school mocht gaan of voor het eerst eigen zakgeld kreeg om zelf te besteden. En op latere leeftijd: wanneer je op jezelf gaat wonen in een vreemde stad of zelf kinderen krijgt om te verzorgen. De overdracht van verantwoordelijkheid maakt een leven lang deel uit van ons bestaan. Meestal gaat dat met kleine stapjes, maar af en toe kan het aanvoelen als een reuzensprong. Als die overdracht niet gebeurt, komt er ellende van. Een vader of moeder die een kind niet loslaat, verhindert de groei naar volwassenheid. Een organisatie, waarin medezeggenschap van de leden ontbreekt, doet het aantoonbaar slechter dan die waarin verantwoordelijkheid wordt gedeeld.

Meteen na het genoemde citaat merkt H.G. Wells nog iets anders op: ‘Daarom is Jezus de grootste onder ons!’ En dat klopt ook. De tocht van God met zijn volk wordt vanaf het begin gekenmerkt door overdracht van verantwoordelijkheid. Het zijn koningen en profeten die het volk de weg moeten wijzen. In het leven van Jezus doet God dat opnieuw. De man van Nazareth wordt niet moe om mensen uit te nodigen tot navolging. Hij maakt mensen niet van zich afhankelijk maar nodigt hen uit om in vrijheid te kiezen voor het dragen van eigen verantwoordelijkheid. Op de dag van zijn hemelvaart is dat goed zichtbaar. Dan zegt Hij letterlijk tegen de leerlingen dat zij de kracht en de energie zullen ontvangen om mee te bouwen aan Gods koninkrijk op aarde.

Intussen lijkt de wereld nog niet bijzonder veel op dat koninkrijk van God. Dat valt meer mensen op. Want steeds als lijden, onrecht en geweld de boventoon voeren, hoor je dezelfde vraag: ‘Waarom grijpt God niet in?’ Welnu, het antwoord is te vinden in dat moment van hemelvaart. God de Vader hééft ingegrepen in Jezus. God de Zoon maakt ons allemaal bewust van onze verantwoordelijkheid voor vrede, rechtvaardigheid en liefde in deze wereld. En God de Geest voorziet ons met alles wij nodig hebben om die verantwoordelijkheid te kunnen dragen.

H.G. Wells heeft gelijk. Overdracht van verantwoordelijkheid is een onmisbaar element in ons bestaan. In feite gaat het om het afleggen van puberale afhankelijkheid en kiezen voor volwassen zelfstandigheid. In het christelijk geloofsleven is dat niet anders. De hemelvaart van Jezus is het moment, waarop zijn volgelingen hun verantwoordelijkheid nemen en volwassen worden. Het is tevens de regelrechte invitatie aan iedere gelovige christen om hier en nu hetzelfde te doen.

André van Boven