Pastorale Column oktober 2021

Allerheiligen en Allerzielen: Twee en Eén?

De eerste twee dagen van de maand november staan in het licht van degenen die niet meer onder ons zijn. Het zijn de heiligen en de overledenen. Op 1 november gedenkt de kerk in een viering alle bekende en onbekende heiligen. Misschien is het goed om te weten dat het hierbij niet alleen gaat om de heiligen die door de kerk heilig zijn verklaard, maar ook gaat het om alle personen die in het hiernamaals bij God zijn. We mogen hen zien als degenen die bemiddelaar zijn voor ons als biddende mensen. We roepen hen aan om onze ‘voorsprekers’ te zijn. Al in de eerste eeuwen van het christendom ontstond het verlangen om op een dag alle martelaren te gedenken. Het zijn de christengelovigen die door hun geloofsgetuigenis de meest verschrikkelijke doodstrijd hebben moeten ondergaan. De datum 1 november gaat terug naar paus Gregorius III. Hij wijdde in de St. Pietersbasiliek een kapel ter ere van alle apostelen, alle heiligen, martelaren en belijders van het christelijk geloof. Zijn opvolger Gregorius IV breidde het (hoog)feest uit naar alle bisdommen buiten Rome. Allerheiligen is voor katholieken een verplichte feestdag. Het kerkelijk wetboek zegt hierover (canon 1247) dat de gelovigen op verplichte feestdagen aan de eucharistie moeten deelnemen en zich ook (zoals op zondag) moeten onthouden van arbeid.

De dag na Allerheiligen, 2 november, gedenkt de Katholieke kerk alle overledenen die nog niet bij God in de hemel zijn. We geloven dat na de dood, onze ziel nog loutering nodig heeft. Onze ziel moet nog van onvolkomenheden worden gezuiverd om Gods licht te kunnen verdragen. De viering van Allerzielen is hierop gericht. Door offer en gebed helpen de levenden de overledenen om hun uiteindelijke bestemming te bereiken: het eeuwig gelukkig zijn bij God.

Deze uitleg van Allerzielen is in vergetelheid geraakt. We hebben het voorgeborchte, (vagevuur) min of meer uit onze gedachten gebannen en vertrouwen erop dat onze dierbare overledenen direct in Gods licht mogen aankomen. We vertrouwen erop dat God in Zijn grote liefde en barmhartigheid iedereen zal ontvangen. De graven van dierbaren worden gereinigd en voorzien van bloemen en kaarsen. Toch is het belangrijk te weten dat we vanuit ons geloof ook aanvaarden dat het louteringsproces hoort bij het uiteindelijk mogen aankomen bij God. De gedachtenis van Allerzielen voor de gehele kerk is pas in de 14e eeuw ingevoerd. In die tijd woedde de pest en ontelbare mensen stierven en belandden in massagraven zonder dat er voor hen een mis was opgedragen. Om te voorkomen dat ze daardoor het heil zouden mislopen, werd er voor hen alsnog gebeden.

Allerheiligen en Allerzielen horen bij elkaar. Alle mensen die ons in het leven en de dood zijn voorgegaan maken deel uit van ons leven vandaag. De heiligen zijn gewone mensen geweest zoals u en ik, maar hebben in hun leven op bijzondere wijze Gods licht laten doorschijnen in woord en daad. Tegelijk hebben zij het leven hier op aarde achter zich gelaten, zoals wij allen zullen moeten aanvaarden. Zo mogen we deze twee dagen ook als een eenheid beschouwen. Het is uiteindelijk God zelf die ons zal vragen hoe wij hebben geleefd. Of wij ons best hebben gedaan om iets van Zijn Woord te maken.

Voor meer achtergrondinformatie verwijs ik u graag naar de website van de KRO/NCRV

https://kro-ncrv.nl/katholiek/encyclopedie/a/allerzielen

https://kro-ncrv.nl/katholiek/encyclopedie/a/allerheiligen

Pastoor Ton Huitink